Herbestemming Belgisch Park, Den Haag

In opdracht van Stichting VO Haaglanden

Constructie advies: Buro Broersma
Bouwfysisch advies: WHR
Kostendeskundige: PRC

Ontwerp: 2012
Uitvoering: 2013 (1e fase)

Renovatie van een schoolgebouw

Maris Belgisch Park is gevestigd in een monumentaal gebouw dat in 1926 werd neergezet voor de Hogere Burgerschool. De tijden veranderen en ook het onderwijs in de loop der jaren heeft vele wijzigingen ondergaan. Dat resulteerde in vele kleine aanpassingen zonder langetermijnvisie. Men handelde naar wat op dat moment goed uitkwam, ook financieel. Dat patroon is nu doorbroken. De school, waarin sinds 2013 een havo/vwo opleiding en een technasium is gevestigd, heeft weer een kloppend hart. De binnenkant weerspiegeld nu de symmetrie die zo kenmerkend is voor de buitenkant. Een verbouwing met behoud van historie en met oog voor de toekomst.
Bij de eerste bespreking over de renovatie was het uitgangspunt duidelijk: het gebouw moet zijn hart terug krijgen; een centrale plek waar alles samenkomt. Architect Thomas Vullings van Thomas Architecten zag direct voor zich wat dit gebouw nodig had: lucht, licht en ruimte. De fraaie jaren í20 architectuur wilde hij combineren met moderne elementen.

Oud en nieuw

Het gebouw is eind jaren twintig neergezet volgens de toen geldende normen. Daarna is het talloze malen verbouwd, steeds om op korte termijn een oplossing te vinden voor nieuwe eisen die het onderwijs stelde. De oorspronkelijke fietsenstalling in het souterrain werd een kleine aula en de naastgelegen ruimte diende als opslagplaats. De leerlingen moesten tijdens de pauze naar deze excentrisch gelegen plaats, terwijl de docenten hun pauze elders in het gebouw doorbrachten. In de hal van de school was het zoeken naar de administratie die wat verscholen in een hoek zat. De monumentale trap leidde naar een donkere hal op de eerste verdieping. De werkruimtes voor docenten werden gesitueerd waar er toevallig plaats was, de spreekwoordelijke gangkast werd echt gebruikt!
Modern onderwijs stelt heel andere eisen aan een schoolgebouw, denk aan ICT-oplossingen in alle lokalen en werkkamers en een ruime aula waar pauzes worden doorgebracht en gezamenlijke activiteiten moeten plaatsvinden. Er moeten praktijklokalen komen voor onder andere het technasium en moderne scheikunde- en biologielokalen. De werkplaats die is vereist voor dit onderwijs is gelegen in de linkervleugel van het gebouw. In de rechtervleugel is nu nog het theater gevestigd, maar zal in de tweede fase van de verbouwing worden omgevormd tot studio, met allerlei audiovisuele faciliteiten. Naast deze aanpassingen aan de 21e eeuw, is ook veel aandacht besteed aan een gezond binnenklimaat van de school, door een ventilatiesysteem aan te brengen. De temperatuur is hierdoor beter te regelen en de lucht wordt permanent ververst. Een noodzaak om in volle klassen de atmosfeer goed te houden.

Functie en routing

In het nieuwe ontwerp krijgen alle grote centrale ruimtes in het hart van het gebouw een belangrijke functie. Via het souterrain betreden leerlingen het nieuwe hart van de school; een opengewerkte lichte ruimte voorzien van lockers en garderobe. Daar hangen ze hun jas op, zoals je dat ook doet thuis in de hal! Er zijn wanden weggebroken, waardoor het een ruimtelijke, in heldere kleuren uitgevoerde, ontvangst is. Centraal ligt de kamer van de conciërge die van daaruit toezicht kan houden op deze ruimte en op het schoolplein. De leerlingen komen, via een nieuw toegevoegd breed trappenhuis, op de begane grond in de centrale hal, die tevens ontvangstruimte is voor bezoekers. Deze komen via de hoofdingang op het bordes binnen. De open receptie, midden achter in de hal, springt meteen in het oog. Vandaar uit is de routing in het gebouw volkomen logisch. In de rechtergang zijn ruime werkkamers voor teamleiders gemaakt. Die hebben een glazen pui waardoor zij contact hebben met wat er op de gang gebeurt. Een vorm van natuurlijke controle.

De nieuwe aula op de eerste verdieping is de plek in school waar iedereen – leerlingen, docenten en andere medewerkers – iedere dag komt. Door in de hal op de eerste verdieping doorbraken te maken, is een schitterende lichte ruimte met mooie zichtlijnen naar buiten ontstaan. Licht, lucht en ruimte zijn hier nu volop aanwezig. Rechts van de aula is de docentenkamer gemaakt, met veel glas zodat leerlingen en docenten elkaar kunnen zien. Er is een goed geoutilleerde keuken geplaatst in de linkerhoek van de aula.
De kleurstelling is fris, het vele heldergeel contrasteert mooi met de oude okergele tegels die zijn behouden. Hoge ramen met zware houten kozijnen geven veel daglicht en bieden zicht op het schoolplein en een Engels aangelegd park voor de school. Het meubilair van de aula en de docentenkamer is speciaal ontworpen en is fris van kleur en comfortabel functioneel. Omdat de monumentale hal hoog is en voorzien van veel harde materialen ñ typerend voor de bouwwijze in 1926 ñ zijn er akoestische aanpassingen gedaan om er voor te zorgen dat zelfs tijdens de pauze het geluid in de aula aangenaam is.
Het natuur-en scheikundelokaal is helemaal vernieuwd. Het is groot met ruime werkplekken. Pronkstuk in het lokaal is de volledig herstelde originele scheikundekast.
Op de tweede verdieping zijn eveneens wanden verdwenen waardoor ook hier een lichte en ruime hal is ontstaan. Een ruime vergaderzaal met zicht naar buiten Èn op de hal en een open leercentrum met een media- en bibliotheek zijn hier opvallend aanwezig. Ook zijn er werkruimtes met computers voor de leerlingen gecreÎerd. Uiteraard zijn alle ruimtes voorzien van technische aansluitingen en is het hele gebouw voorzien van een krachtige wifi-installatie.

School met een hart

Het monumentale gebouw aan de Nieuwe Duinweg heeft een metamorfose ondergaan. Mooie oude elementen, tegels en houtwerk, hebben weer glans gekregen door de moderne elementen die zijn toegevoegd. Het monumentale gebouw paart een schitterende uitstraling en authentieke sfeer aan nieuwe elementen die nodig zijn om modern onderwijs te geven. De centrale hal en de daarboven gelegen aula hebben eindelijk de uitstraling die ze verdienen. Het is een gebouw geworden waar leerlingen en medewerkers zich weer thuis voelen.